FOODEX Japan, Asya’nın en büyük gıda fuarı. Mart başında Tokyo Big Sight’ta yapılıyor, üç gün sürüyor ve Türk gıda ihracatçısının takvimindeki belki de en kritik etkinlik. Geçen yıl Türkiye fuar alanında 30’a yakın firma vardı; ben de o sıralarda bir-iki gün koşturup üç farklı firmaya destek olduğum için, aşağıda yazacaklarım büyük ölçüde o günlerin notları.
T-90: Stand kararının ardından ne olur?
Çoğu Türk firma stand metrekaresini Türkiye İhracatçılar Meclisi ya da bir sektör derneği üzerinden belirliyor. Sorun şu: fuar alanı konumu fuar başlamadan 8-10 hafta önce belli oluyor, o ana kadar boş geçen süre aslında en kıymetli aralık.
Bu pencerede yapmanız gerekenler:
- Ürün etiketinin Japon Gıda Etiketleme Kanunu’na (食品表示法) uygun Japonca prototipini hazırlatmak. Alıcı standa geldiğinde elinde bir “gerçek olabilir” paketi görmek istiyor.
- HS kodlarına göre gümrük tarife oranını çıkarmak. Örneğin kuru kayısı için HS 0813.10, tarife %9. Fındık içi HS 0802.22, %10. Bu sayıyı toplantıda doğrudan veremezseniz, ciddi alıcı bir daha gelmiyor.
- Numune lojistiğini planlamak. Japon Gümrüğü, 5.000 yen değerin altındaki ticari numuneyi vergisiz geçirir ama soğuk zincir gerektiren ürünler için NACCS üzerinden ön bildirim şart. Bunu son haftaya bırakmayın.
T-45: Randevular ve “amazon listesi” yanılgısı
FOODEX’e gelen alıcı sayısı 3 günde 75.000 civarında. Bu rakam yanıltıcı; içinde basın, üniversite öğrencisi, perakende süpervizörü, hatta merak edip giren mahalle marketleri var. Sizin işinize yarayacak gerçek ithalatçı sayısı maksimum 80-120 firma.
O 80-120 firmanın listesini biz genelde dört kaynaktan derliyoruz: önceki yıl katılımcı kataloğu, JETRO’nun “Trade Tie-up Promotion Program” veri tabanı, ürün kategorisine göre Tokyo merkezli iki üç sektör derneği ve LinkedIn üzerinden hedeflenmiş erişim.
Bu listeden fuardan 45 gün önce e-posta atılır, ama açılma oranı %15’i geçmez. Asıl iş 30. günde, Japonca arama ile başlıyor.
T-30: Tercüman ya da “tercüman gibi davranan” kişi farkı
Stand’da Japonca konuşan birinin olması yetmez. FOODEX’te en sık gördüğüm hata şu: Firma, üniversiteden Türkçe öğrenen bir Japon öğrenci buluyor, “yeter” diyor. Öğrenci, “Hayır” demek yerine “Düşünmem lazım” (kangaete okimasu) cümlesini birebir çeviriyor. Türk yönetici masada “süper, müşteri ilgilendi” diyor. Halbuki o cümle, “Hayır, teşekkürler” demek.
İş tercümanının ürünü, fiyatlamayı ve sektör terminolojisini bilmesi gerekiyor. Buna yatırım yapılmazsa fuar üç günlük tatil oluyor.
Fuar günleri: Stand’ı kim ne zaman tutmalı?
İlk gün (Salı) genelde profesyonel ithalatçı yoğun. İkinci gün (Çarşamba) perakende ve restoran zinciri. Üçüncü gün (Perşembe) küçük distribütör ve bölgesel oyuncular. Bu sıralama her yıl çok benzer.
İdeal vardiya planı: Sabah 10:00-13:00 satış sorumlusu + tercüman; öğleden sonra 13:00-17:00 üst düzey karar verici (genel müdür/sahip) + tercüman; son saatte (17:00-18:00) yine satış sorumlusu, çünkü bu saatte sadece kart toplamak için dolaşan ziyaretçi var.
Fuar sonrası: Asıl satış burada
FOODEX bittikten sonra ilk 10 gün kritik. Japon alıcı, fuardan sonra biriken kartvizit yığınını masaya koyup, sadece kendisine ulaşan firmalardan teklif kabul ediyor. Yani siz aramazsanız, onlar aramıyor.
Standart takip akışı:
- Fuar bitiminin 2. günü: kişiselleştirilmiş teşekkür e-postası (Japonca).
- 5. gün: ürün spec sheet + ön fiyat teklifi (CIF Yokohama esaslı).
- 10. gün: telefon ya da Zoom toplantı talebi.
- 21. gün: numune sevkiyatı (ön anlaşma sağlandıysa).
Bu akışı tutturan firmalarda FOODEX’ten ilk siparişe kadar geçen ortalama süreyi 4-7 ay olarak görüyoruz. Tutturamayan firmalarda iki yıl geçtiği oluyor.
Bir küçük not
FOODEX dışında bahar döneminde IFEX, sonbaharda ise Wine & Gourmet Japan da Türk üreticisi için anlamlı olabiliyor. Eğer ortak fuar alanı yerine bağımsız stand ya da retreat formatıyla katılmayı düşünüyorsanız, bunun planlaması da farklı; başka bir yazıda detaylandırırım.
